Michal_Kulesza Michał Kulesza, urodzony w 1867 roku, był uczniem Hipolita Meunier, Józefa Mendez i Rafaela Grassi. W roku 1905 objął stanowisko balet-mistrza w warszawskiej Operze. W rok póżniej wystawił balet Tadeusz i Zosia, którego treść osnuta była na Mickiewiczowskim Panu Tadeuszu. Ten ambitny pomysł stworzenia czysto polskiego widowiska baletowego nie powiódl się jednak. Wystawienie tego rodzaju baletu wymagałoby przecież współpracy dobrego literata, muzyka, scenografa. Tymczasem dyrekcji teatru – ze względów zrozumiałych – nie chodziło bynajmniej o powodzenie czysto polskiego baletu.

Następnie wystawił Kulesza balety Sen po balu i Las zaczarowany oraz wznawiał balety dawnego repertuaru, jak Robert i Bertrand, La Fille mal gardée, Pan Twardowski i inne. Reżyserem baletu był podówczas znakomity padagog Jan Walczak, który piastował również stanowisko kierownika szkoły baletowej. W roku 1909 przyjechał z Petersburga angażowany tam Kazimierz Łobojko i wystawił na scenie warszawskiej balety Miliony Arlekina i Kaprys motyl. Primabalerinami były wówczas uczennice Walczaka: Maria Pawińska, Waleria Gnatowska i Anna Gaszewska.

Wielką sympatią publiczności warszawskiej cieszyły się Maria Pawińska i Waleria Gnatowska. Każdy ich występ ściągał do teatru tłumy widzów, którzy nie szczędzili tancerkom wyrazów uznania, obdarowując je kwiatami i upominkami. W roku 1913, omawiając premierę baletu Szecherezada, sprawozdawca „Kuriera Porannego” (11 III) pisze: „Bohaterką wieczoru była p. Gnatowska, która w tańcach i grze mimicznej rozwinęła plastykę, bogatą technikę i wytworność.” W roku 1917, kiedy Zajlich wystawił na scenie warszawskiej wielkie divertissement, sprawozdawca „Kuriera Porannego” (4 XII) pisze: „Primabaleriny nasze, Waleria Gnatowska i Maria Pawińska, miały sposobność dwukrotnie wykazać swoje zdolności, a więc p. Gnatowska temperament, grację i wdzięk, a p. Pawińska nieposzlakowaną czystość linii tanecznej oraz powiewność.” Mówiąc o udziale solistek w balecie opery Carmen, tenże sprawozdawca 26 XI 1917 notuje: „Wśród orgii barw dwie białe solistki, pp. Gnatowska i Pawińska, czyniły wrażenie wysoce artystyczne.”

REFERENCJE

  • Wysocka, Tacjanna. Dzieje baletu, PWN Warszawa, 1970, S. 419-420.